I wróćmy znowu z dalekiej myślą wędrówki na rynek zamojski i wstąpmy na taras ratusza, skąd można całość wzrokiem ogarnąć.
A wzdłuż arkad posuwając się, śledzić trzeba uważnie piękne w liniach kamienne, renesansowo – barokowe portale prowadzące do wąskich, sklepionych …
A teraz spójrzmy na ratusz.
Właściwie odrazu rzuca się w oczy przy wejściu na rynek w swojej różowo – białej szacie, na szarych podcieniach wsparty, z łukiem lekko w rynek rzuconych kamiennych schodów o kamiennych poręczach na taras wiodących.
Zatrzymajmy …
Pójdziemy najpierw tam, gdzie wszyscy mieszkańcy w podziwie ciągłym przechodząc zatrzymują się, a nawet w nocy zachodzić lubią — na rynek.
Czworoboczny, obszerny i choć zielenią trawników zarosły, nie rynek, a raczej jakieś podwórze, jakiś dziedziniec renesansowej rezydencji, z biegnącymi …
Plan Zamościa z r. 1704. Stockholm, Krigsarkivet (za Czołowskim: Plan i widok Zamościa z r. 1704). 1:5000. Oznaczenia: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 — bastiony, Lb — Brama Lubelska, Sc — Brama Szczebrzeszyńska, Lw — Brama Lwowska, Z…
Otwierajmy szeroko oczy, bo oto z mgieł oddalenia majaczeją zrazu niewyraźnie, a potem coraz dokładniej wychylają się wieże miasta zaczarowanego — miasta z bajki — Zamościa.
Ta wieża na wprost to dzwonnica zamojskiej kolegiaty — za nią wystrzela w niebo …
Znamy różne miasta polskie. Kraków strzeżony przez trzy miłością narodu usypane kopce-mogiły, otoczony wstęgą plant, z wysmukłymi wieżami kościołów, z czcią otaczanymi murami wawelskiego grodu i z pełną tajemniczego uroku Smoczą Jamą.
Lwów na wielu rozsiadły pagórkach, w zieleni traw …